“İSTİKLÂL” Nedir (5)

yüzleşme yazıları İzmir’in, “soylulara karşı köylüleri” savunmak için yola çıkan “Köylü” adlı bir İslâm millet gazetesi, Meşrutiyet ilânının üstünden iki ay bile geçmeden ne diyordu, hatırlayalım: “Müslümanlar diğer vatandaşlarının ağabeyisi yani büyük kardeşleridir…” (Hakimiyet Meşrutiyet, Köylü gazetesi başyazı,30 Eylül 1908) Uzun lâfın kısası: Türkiye tarihinde meşrutiyet denilen, hem de bir değil iki kere ilân edilen…

GİRİŞ

yüzleşme yazıları Yüz üç yılın geride bırakıldığı şu günlerde Türkiye Cumhuriyeti zor günlerden geçiyor. Bir yüzyılı aşan bu cumhuriyette yaşayanların büyük çoğunluğunun ne “ferah” bir günü ne “refah” yüzü gördüğü bir günü oldu… Oldu  mu? Cumhuriyet öncesinin iki İzmir gazetesinde, “Müsavat” (Eşitlik) ve “Islahat” (Reform) gazeteleri, yer alan başyazılar ve haberlerden (eski yazıdan aktardığım ve…

Giriş ve İki Siyasi Akım

Müsavat gazetesinde, 4/17 Ocak 1919[1] tarihinde, “İki cereyanı Siyasiye Karşısında” başlığıyla yayınlanan imzasız başyazının yer aldığı “Müsavat” gazetesinin imtiyaz sahibi ve sorumlu müdürü Muhami (Avukat) Mehmet Sadık’tır ve ölüm tarihi de, öldüğü gün veya öldürüldüğü yer de, öldüren de meçhuldür. Aşağıdaki imzasız başyazıda İttihat Terakki Partisi ile, ona karşı olan Hürriyet ve İtilaf (Özgürlük ve…

CEMAAT MECLİSİ

Resmi tarihte, ders kitaplarında Meşrutiyet (1876) ve Cumhuriyet (1923) arasındaki yarım yüzyıla ait bir sayfacık olsun geçmişi hakikatlerine dair bir şeye rastlamak imkansız gibidir. “Tarih kongreleri” ile yaratılmış bir “yapma tarih”tir bu kaynaklarda yer alan. Mesela 23 Nisan 1920’de Ankara’da açılan “Büyük Millet Meclisi”, Börekçizade Fetvasi ile açılan bir İslâm meclisidir, bu Meclis’te İslâm milletten…

İTTİHAT ve TERAKKİ NEDİR?

(Rumi 11 Ocak/ Miladi 24 Ocak 1919) tarihinde İzmir'in Müsavat gazetesinde yayınlanan aşağıdaki başyazıda, yüz yıllık Cumhuriyet'in resmi tarih yalanları dışında bir İttihat ve Terakki anlatımı var. O günleri yaşamış insanların kaleminden okuyacağımız bu yazı, geçmişle yüzleşebilmek ve eşit haklı yurttaşların ülkesine kavuşabilmek için yeniden düşünmek için belki bir kapı aralayabilir... * * * İttihat…

Lenin’in Köpeği

                                              Lenin’in Köpeği            Hollanda’dan gönderilen 22 Kasım 89 tarihli mektupta Semra İzmir’i kastederek soruyor: “İlk üç günlük deneyin konusunda bir şey yazmıyorsun. Oysa o deneye de çok gereksinimim var. Neler yaptılar, neler dediler, neler sordular, nasıl sordular?” İmzalar şöyle: Kadınların. Bu kadarı da fazla! Gören, duyan ne düşünür?   Sekiz-on mektupta “Boti”, “Boti kadın” dedi ses…

“TATAR” AFİŞLERİ

Sandık Dibi 3                                                                     1965-71                                                             “Tatar” Afişleri Telgrafın direkleri semaya bakar/ Senin o ahu bakışın çok canlar yakar… Uşşak makamı bu türküdeki göğe yükselen ahşap direklere bağlı telgraf tellerini güvenli buluyor olmalılar ki; karga, kırlangıç, serçe, sığırcık, güvercin ve saksağan gibi kuşlar, özellikle gün batarken uyumak için tünediklerinde seyrine doyumsuz bir manzara resmederlerdi. Şimdi…

 “Biçimlendirilmiş hafıza, sağlıksız bir toplum yaratır”

Yüzleşme Yazıları İzmir Kültür Pla+form Girişimi Süreli Yayını, sayı 8, Aralık 2017, s.58-64 Talat Ulusoy ile Söyleşi: Sarp Keskiner * * * Yüzleşme Atölyesi, kolektif bir hatırlama kültürü yaratmak amacıyla 2012 yılında kurulmuş. Geçmişteki gerçeklerle yüzleşmenin demokratik bir toplumun inşasında birincil önem taşıdığını savunan atölyenin kurucu üyelerinden Talat Ulusoy ile yangın öncesi İzmir, toplumsal bellek…