Nasıl bir meclis isterdik? Nasıl bir meclis karşısında bulunuyoruz? Dün aylardan beri bir çok dedikodulara sebebiyet veren meclis ile karşı karşıya kaldığımız zaman bu heyetin şu gördüğümüz acayip şekle bürünecek derecelere kadar ileri gideceğine ihtimal vermemiştik. Yeni meclis İttihat ve Terakki zamanında kumanda ile iki yüz elli el birden kalkan meclisin adeta ufak numunesi: Bir…
Kurucu Meclis Ne Konuşuyordu? İzmir’de Büyük Yangın’ın ikinci günü. Meclis’in yangından “resmen” hâlâ haberi yok! 27 Ağustos günü Büyük Taarruz’un başladığına dair Başkumandan’ın telgrafı Meclis’e ulaşmış ve okunmuştu, oysa ordu İzmir’e girdiğinden beri Meclis bir satır olsun İzmir’den haber, telgraf almıyor! Haydi haber alamadı diyelim, ama sormuyor, soruşturmuyor, tartışmıyor mebuslar… İzmir cayır cayır yanıyor, yakılıyor,…
Kurucu Meclis Ne Konuşuyordu? O gün “Kurucu Meclis”te üç oturum vardır ve ikincisi gizlidir ve bu “gizli” oturum “çok gizli” olmalı ki, tutanakları hâlâ yoktur!!! Aleni (açık) oturumlarda “milli af” , “milli idam!” meseleleri ve mebus “izin”leri görüşülür. Kurtarılan yerler mebuslarından Doktor Mazhar (Germen)Bey (Aydın), Enver (Tekand) Bey (İzmir), Nazillili Hacı Süleyman Efendi (İzmir), Refik…
Çok partili ve fakat “padişahlı saltanat” düzeninden; tek partili ve “Tek Adam”lı Cumhuriyet’e geçilirken başarılanlar arasında “heykel devrimi” sayılmaz. Oysa “harf devrimi” kadar önemlidir. Her iki devrim “hurafe”ye karşı savaşın temelidir. “Allah, ne yerdedir, ne göktedir, mekânı münezzehtedir.” Dindeki bu metafizik tarif “aydınlanma inancı”na uymaz. Dindarlar heykeli “put” olarak görür. “Aydınlanmacı Cumhuriyet” ise “heykel”i sever,…
KURUCU MECLİS NE KONUŞUYORDU? “Kurucu Meclis”te yüzüncü toplantısı üç oturumludur, ikinci oturum gizlidir. Gizli oturumun gündem maddesi doksan dokuzuncu oturumda yarım kalan “Devlet memurlarından yüzde yirmilerin kesilmemesi” konusudur. “Kurucu Meclis” (BMM) bunu milletin önünde tartışmaktan kaçınır. Sonuçta, asker ve sivil tüm “Memurlardan yüzde yirmi kesinti kaldırılır!” Ordu, el koyup aldığı köylünün hayvanı öldüğü takdirde bedelini…
KURUCU MECLİS NE KONUŞUYORDU? Dokuzuncu ayın dokuzuncu günüdür, sene Rumi 1338, Miladi 1922’dir. “Kurucu Meclis” doksan dokuzuncu toplantısındadır ve gündemi çok doludur, dokuz madde vardır görüşülecek. O gün, “akıncı” süvarileri Darağaç semtinden (bugün Halkapınar ile Alsancak Stadyumu arasında kalan bir bölge) İzmir’e girer. Saat 11.00 civarıdır. Aynı saatlerde, Eylül başından bu yana, “30 Ağustos Zaferi”nden…
6-7 Eylül olaylarının sadece İstanbul’da olduğunu sananlar çoktur. Haksız sayılmazlar. İstanbul Rum, Ermeni ve Yahudilerin, yani cümle “öteki”lerin en kalabalık olduğu şehirdir. Ama, İzmir’de de bu “milli gün”de hareketlenenler, yakıp yıkanlar, çalıp götürenler vardır. Olaylar sırasında birinci sınıfı bitirmiş “tecrübeli” bir ilkokul öğrencisiyim. Önce okulumu anlatayım biraz size: İzmir-Karşıyaka’daki en eski üç ilkokuldan üçünün ortak…
Şehirde ünlü bir “çukur” var, geçmişin Ermeni mahallrsinde, Basmane semtinde. Yaz aylarında sivrisinek ve kurbağa deryasıdır. “Güzel İzmir”e yakıştıramaz bu çukuru, haklı olarak yakınır çoğu İzmirli. Evet, “çukur” vardır, ama “Büyük Yangın”dan bu yana “Güzel İzmir” yoktur, kendi gitmiş adı kalmıştır yadigâr… Hafızası silinmiştir bir kere, bilmez ki, İzmir’i güzelleştiren dillerdir, dinlerdir, rengârenk hallerdir. Oysa…
Bireyler, aynı fikirde birleşmedikçe, haklarını kavramadıkça, kitleler, istenilen tarafa, herkes tarafından iyi ve fena yönlere sevk edilebilir. (Ankara- nutuk- Mustafa Kemal Paşa) Dünkü “Vakit”te Mustafa Kemal Paşa’nın Ankara’da söylediği uzun bir nutuk var. Esasen Ankara’dan aldığımız haberlerde de Heyeti Temsiliye’nin Ankara’ya a dönüşünün ayrıntılarını almıştık. Vakit’in Ankara özel muhabiri biraz daha canını dişine alarak Heyeti…
KURUCU MECLİS NE KONUŞUYORDU? 30 Ağustos 1922 Çarşamba günü, yani Başkumandanlık Meydan Muharebesii’yle “zafer” kazanıldığı gün “Kurucu Meclis” toplantı halindedir ve gündeminde iki önemli (!) madde vardır. Bunlardan biri; “Memaliki mustahlasadan (kurtarılmış yerlerden) firar veya gaybubet eden (kaçan veya kayıplara karışan) ahalinin emvali menkule (terkedilmiş malları) ve gayrimenkulelerinin (taşınmazlarının) idaresi hakkındaki 20 Nisan 1338 (1922)…
